Nowy Jork wreszcie oddał Polce sprawiedliwość
Na jednej z ulic Manhattanu rozegrała się scena, która dla Polaków ma szczególne znaczenie. W przeddzień Narodowego Święta Niepodległości, z inicjatywy polskiego konsulatu, Nowy Jork postanowił przypomnieć światu o kobiecie, której odkrycia zmieniły historię nauki. I przy okazji naprawić pewne zaniedbanie sprzed dziesięcioleci.
Narożnik skrzyżowania York Avenue i 66. Ulicy, niedaleko Uniwersytetu Rockefellera, otrzymał imię Marii Skłodowskiej-Curie. Nie Marie Curie, jak najczęściej nazywa się ją za oceanem, ale właśnie Marii Skłodowskiej-Curie. Z polskim nazwiskiem, które przez lata tak łatwo znikało z międzynarodowej opowieści o genialnej uczonej.

Dla konsula generalnego RP w Nowym Jorku Mateusza Sakowicza był to moment szczególny. Jak przyznał w rozmowie z Polską Agencją Prasową, nad realizacją projektu pracowano przez cały rok.
– To jeden z najważniejszych dni w moim życiu, na pewno w czasie mojej pracy w Nowym Jorku
– mówił wyraźnie poruszony dyplomata.
I trudno się dziwić. Bo choć Maria Skłodowska-Curie jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci w historii światowej nauki, jej polskie korzenie nie zawsze są równie mocno eksponowane.
– Świat zna ją jako Marie Curie, a trzeba światu tłumaczyć, że jej panieńskie nazwisko było polskie. Wpisaliśmy ją na trwałe w tkankę miasta Nowy Jork, a tym samym wpisaliśmy w nią Polskę
– podkreślił Sakowicz.

Amerykanie już raz mieli ulicę jej imienia
Ta historia ma jednak drugie dno. Okazuje się bowiem, że Nowy Jork już niemal sto lat temu postanowił uhonorować słynną uczoną. W latach 30. wzdłuż East River przebiegała Marie Curie Avenue. Z czasem ulica ustąpiła jednak miejsca wielkiej arterii komunikacyjnej FDR Drive, a nazwisko noblistki zniknęło z miejskiej mapy.
Co więcej, nawet wtedy zabrakło w nazwie jej polskiego członu.
– Brakowało w tej nazwie „Skłodowska”. Naprawiamy to
– zaznaczył konsul.

Symbolicznego znaczenia dodaje całej historii lokalizacja nowego miejsca pamięci. W 1921 roku Maria Skłodowska-Curie odwiedziła pobliski Memorial Hospital, związany dziś z renomowanym ośrodkiem leczenia nowotworów Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Po drugiej stronie ulicy powstaje właśnie jego nowy pawilon.
Trudno o bardziej wymowne sąsiedztwo dla kobiety, której badania nad promieniotwórczością otworzyły drogę do rozwoju nowoczesnych metod diagnostyki i leczenia.

Nagle przemówiła Maria Skłodowska-Curie
Najbardziej niezwykła chwila uroczystości przyszła jednak wtedy, gdy zgromadzeni usłyszeli głos samej noblistki. Choć Maria Skłodowska-Curie zmarła w 1934 roku, dzięki nowoczesnej technologii jej słowa ponownie wybrzmiały w Nowym Jorku.
Nagranie przygotowała polska firma ElevenLabs, wykorzystując sztuczną inteligencję do odtworzenia głosu uczonej. Nie był to więc autentyczny zapis jej wypowiedzi, lecz cyfrowa rekonstrukcja.
Z głośników popłynęły słowa przypominające, że największą nagrodą w pracy naukowej jest nie tylko samo odkrywanie świata, ale również świadomość, że badania mogą pomóc cierpiącym ludziom.
Na zakończenie zabrzmiało zdanie, które nadało całemu wydarzeniu wyjątkowo osobisty charakter.
– Bardzo was wszystkich kocham, moi amerykańscy przyjaciele.
W świecie, w którym sztuczna inteligencja coraz częściej budzi obawy, tym razem wykorzystano ją do przypomnienia postaci, która całe życie poświęciła nauce.






Dołącz do dyskusji!
Podziel się swoją opinią o artykule
💬 Zobacz komentarze